Nüfus Davaları

Yaş düzeltme davaları, dış görünüş ile kayıt uyuşmazlığında açılabilir.

Yaş Düzeltme Davaları

Yaş düzeltme davaları, yaş büyütme ve yaş küçültme davaları olmak üzere iki çeşittir.

Bu davalar, hatalı olarak tutulmuş kayıtların düzeltilmesi istemine dayanmaktadır.

Davanın Açılabilmesinin Koşulları

Ancak, bu davaların açılabilmesinin belli koşulları bulunmaktadır. Şöyle ki, yaş düzeltme isteminde bulunan kişinin dış görünüşünün nüfustaki yaşa uygun olmaması gerekmektedir.

Bu davalar bir defaya mahsus açılabilen davalardır. Eğer mahkemece daha önce bu yönde açılmış ve reddedilmiş bir dava saptanırsa, davanın reddi yönünde karar verilir. Günümüzde UYAP sisteminden yapılacak bir araştırma ile bu durumun saptanması mümkündür.

Gerek yaş büyütme, gerek yaş küçültme davalarında en önemli unsur, hastane, doğum evi, sağlık ocağı gibi kurumlardan verilmiş bir doğum kaydı bulunmamasıdır. Şayet hastane kaydı mevcutsa, bu kayıtlar kesin olduğundan aksinin ispatı mümkün değildir.

Kardeşlerin Yaşları ve Makul Süre Şartı

Yaş büyütmek isteyen kişinin, yaşın büyütülmesi talep olunan yaşta bir kardeşinin olmaması gerekmektedir. Aynı şekilde, yaş küçültme isteyen kişinin de yaş küçültülmesi talep olunan yaşta bir kardeşinin olmaması önemlidir. Keza, kardeşlerin yaşları ile makul hamilelik süresi de dikkate alınarak yaş düzeltme isteminde bulunulmalıdır. Misal olarak, yaş düzeltme isteminde bulunan bir kişinin, nüfusta kayıtlı kardeşiyle arasında dokuz aydan kısa bir yaş aralığı olacaksa, bu durum doğaya aykırı olacağından açılan davanın reddi neticesi verebilmektedir. Kardeşlerin yaşları ve makul süreler muhakkak dikkate alınarak talepte bulunulmalıdır.

Yargılama Sürecinde Yapılan İşlemler

Yaş düzeltme davalarında, davacı tam teşekküllü bir hastaneye sevk edilerek, kemik yaşının tespiti için “kemik radyografisi” raporu alınacaktır.

Bir insanın doğmadan nüfusa kaydı mümkün olamayacağı için, nüfustaki tescil tarihi bağlayıcı olacaktır. Zira, bir kimsenin yaşı ancak tescil tarihine kadar yaş küçültülebilir. Bu nedenle, Mahkeme Nüfus Müdürlüğü ile yazışma yaparak tescil tarihi tespit eder. Bu husus belirlenmeden dosya karara çıkmaz.

Bu davalarda en az iki tane tanık gösterilmesi gereklidir. Şayet yaş düzeltme davasını açmak isteyen kişi reşit değilse, onun adına velisi yahut vasisi dava açabilecek veya avukata dava açmak için vekaletname verebilecektir. Bu dava ancak bir defaya mahsus açılabildiğinden, iyi hazırlık yapılması son derece önemlidir.

İsim ve Soyad Değişikliği Davaları

İsim ve soyad değişikliği istemli bir dava, kişinin ancak bir defaya mahsus olarak açabileceği bir davadır.

İsim ve soyad değişikliği için haklı bir sebebin varlığı zaruridir. Haklı sebepler şunlardır:

• Millî kültürümüze, örf ve adetlerimize uygun olmayan isimler,
• Gülünç ve çirkin anlamları olan isimler,
• Şahsi ilişkilerde yahut meslek ve sanatın icrasında yanlış anlamalara neden olabilecek durumların varlığı,
• Kişinin kendi çevresinde bir başka isimle tanınması ve kimlikte yazan ismini yalnızca resmi işlemlerde zorunluluk nedeniyle kullanıyor olması.

Bu davalarda en az iki tanık dinlenilmesi zaruridir.

İsim ve Soyad Düzeltilmesi Davası

İsim ve soyad düzeltilmesi davası, isim ve soyad değişikliği davalarından farklıdır.

İsim ve soyad değişikliği davalarında, kişinin ismi veya soyadı değiştirilir ve kişi yeni bir isim veya soyadına kavuşur. İsim ve soyad düzeltilmesi istemli davada ise, sadece bir yanlışlığın düzeltilmesi istenir. Misal olarak, kişinin ismi Mahmut iken, nüfusa Mahmud olarak yazılmışsa, burada nüfustaki ibarenin ismin doğru haline çevrilmesidir. İsim ve soyad değişikliğine göre çok daha teknik bir dava türüdür.

Tapuda İsim veya Soyad Tashihi Davası

Adımıza kayıtlı bir taşınmazda tapuda isim veya soyadımızın yanlış şekilde yazılmış olduğu durumlar mevcuttur. Bu tür hatalar çoğu zaman miras olarak bırakılan intikallerde yapılmaktadır. Veraset ilamındaki bir harfin hatalı yazımı, taşınmaz alım-satımında ciddi hatalara yol açmaktadır. Dolayısıyla, burada yapılması gereken tapuda isim veya soyad tashihi talepli dava açmaktır.

Nüfus Davaları Alanında Sunduğumuz Hizmetler

Nüfus Davaların alanında büromuzca verilen hizmetler şu şekildedir:

• Yaş büyütme
• Yaş küçültme
• İsim değişikliği
• Soyad değişikliği
• İsim düzeltilmesi
• Soyad düzeltilmesi
• Tapuda İsim tashihi
• Tapuda soyad tashihi

Cinsiyet Değiştirme

Cinsiyet değişikliği, ancak mahkeme kararı ile gerçekleşebilen bir husustur. Cinsiyet değiştirme davaları iki aşamalıdır. Bunun birinci aşaması cinsiyet değişikliğine izin davasıdır. Bu davanın görülmesi neticesinde, mahkemece gerekli iznin verilmesi akabinde kişi cinsiyet değiştirme ameliyatı olmaya hak kazanmaktadır. Ameliyatın başarılı geçmesi sonrasında ise ikinci dava açılmaktadır. Bu davada nüfusta cinsiyet ve isim tashihi davasıdır. Her iki davada nüfus müdürlüğüne karşı açıldığından nüfus davaları kategorisindedir.

Cinsiyet Değiştirme Detayları

Nüfus Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine müteallik davalarda görevli mahkeme, kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise, kaydın düzeltilmesini talep eden kişinin yerleşim yeri mahkemesidir. Davanın husumeti, kayıtları tutmakla mükellef olan Nüfus Müdürlüğüne yöneltilir; hâliyle nüfus idaresi, davada davalı sıfatını hâizdir.

Bu davalarda Cumhuriyet Savcısının yargılamada hazır bulunması ve mütalaa beyan etmesi öngörülmüş olup, bu husus kaydın kamu düzenine ilişkin mâhiyetinin bir neticesidir. Zira nüfus kütüğündeki kayıtlar, aksi sabit oluncaya kadar geçerli resmî sicil hükmündedir.

Delillerin Toplanması ve İspat

Nüfus davalarında ispat, yazılı delillerin ve tanık beyanlarının birlikte değerlendirilmesi suretiyle yapılır. Dosyaya sunulması faydalı olan başlıca belgeler şunlardır:

• Nüfus kayıt örneği ve varsa aile kütüğünün tam sureti,
• Hastane, doğum evi yahut sağlık ocağı kayıtlarının bulunmadığına dair müzekkere cevapları,
• Yaş tespitine esas olmak üzere alınacak kemik grafisi raporu,
• İsim değişikliği taleplerinde, kişinin çevresinde başka bir isimle tanındığını tevsik eden belgeler,
• Tapu kayıtlarına müteallik taleplerde, veraset ilâmı ve tapu senedi suretleri.

Kararın Kesinleşmesi ve Kayıtlara İşlenmesi

Nüfus kaydının düzeltilmesine dair hüküm, kesinleşmedikçe icra kabiliyeti kazanmaz. Kararın kesinleşmesini müteakip, mahkemece ilgili Nüfus Müdürlüğüne müzekkere yazılmak suretiyle kayıt tashih edilir.

Şu hususun evvelden mülâhaza edilmesi icap eder ki, nüfus kaydında yapılacak bir tashih, kişinin hukukî durumunu ilgilendiren birçok sicilde zincirleme tashih ihtiyacı doğurabilir. Bu meyanda ehliyet, pasaport, tapu, sosyal güvenlik ve diploma kayıtlarının da güncellenmesi gerekmektedir. Bu itibarla, davanın neticelenmesinin ardından takip edilecek idarî işlemlerin de plânlanması, mağduriyetlerin önüne geçilmesi bakımından ehemmiyet arz eder.

Hukukî Temsilin Ehemmiyeti

Nüfus davalarının mühim bir kısmının bir defaya mahsus açılabilmesi, bu davalarda hazırlık safhasını olağan bir dosyaya nispetle çok daha belirleyici kılmaktadır. Eksik hazırlıkla ikame edilen ve reddedilen bir dava, kişinin aynı talebi bir daha ileri sürememesi neticesini doğurabilir. Hâliyle; talebin doğru hukukî sebebe oturtulması, tanıkların isabetli seçilmesi ve kardeş kayıtları ile tescil tarihi gibi hususların dava açılmazdan evvel tetkik edilmesi zarurîdir. Hukuk büromuz, nüfus ve tapu kayıtlarına müteallik davalarda bu hazırlık safhasından kararın kesinleşmesi ve kayıtlara işlenmesine değin müvekkillerine tafsilâtlı hukukî destek sunmaktadır.