Darp Etme ve Yaralama
Türk Ceza Kanunu uyarınca, halk arasında 'darp' olarak bilinen fiiller, kasten veya taksirle yaralama suçları kapsamında değerlendirilmekte; mağdurun uğradığı zarar ve failin kast derecesine göre verilecek cezalar değişkenlik göstermektedir.
Halk arasında yaygın şekilde “darp etme” tabiriyle tanımlanan şiddet fiili, ceza hukukunda kasten yaralama olarak tanımlanmıştır. Türk Ceza Kanunu m. 86 hükmü, kasten yaralama suçunu düzenlemiştir. Bu maddenin birinci fıkra hükmüne göre, kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacaktır denilmektedir.
İkinci fıkra hükmüne göre ise, kasten yaralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbî müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması hâlinde, mağdurun şikâyeti üzerine, dört aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
Maddenin üçüncü fıkra hükmü uyarınca, kasten yaralama suçunun; üstsoya, altsoya, eşe veya kardeşe karşı, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle, kamu görevlisinin sahip bulunduğu nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle veya silahla işlenmesi halinde, şikâyet aranmaksızın, verilecek cezanın yarı oranında artırılacağına hükmedilmiştir. Basit yaralama şikayete tabi bir suç iken, nitelikli yaralama şikayete tabi bir suç değildir.
Darp etme fiili neticesinde mağdurda kalıcı iz ve hasar kalması halinde ceza ne şekilde verilecektir? Türk Ceza Kanunu m. 87 hükmü ise, “Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama” suçunu düzenlemektedir. Maddenin birinci hükmü uyarınca, kasten yaralama fiili, mağdurun; duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, konuşmasında sürekli zorluğa, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa, Türk Ceza Kanunu m. 86 hükmüne göre belirlenen ceza, bir kat artırılacaktır. Bu durumda verilecek ceza, Türk Ceza Kanunu m. 86 hükmünün birinci fıkrasına giren hâllerde üç yıldan, ikinci fıkrasına giren hâllerde beş yıldan az olmayacaktır.
Türk Ceza Kanunu m. 87/2 uyarınca, Kasten yaralama fiili, mağdurun; iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, yüzünün sürekli değişikliğine, gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun düşmesine neden olmuşsa, yukarıdaki maddeye göre belirlenen ceza, iki kat artırılacak olup, verilecek ceza, birinci fıkraya giren hâllerde beş yıldan, ikinci fıkraya giren hâllerde sekiz yıldan az olmayacaktır. Üçüncü fıkra hükmüne göre ise, kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına neden olması hâlinde, kırığın hayat fonksiyonlarındaki etkisine göre, bir yıldan altı yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Yaralama kastıyla hareket edilmiş ancak neticede ölüm meydana gelmişse bu durumda ne gibi ceza verilecektir? Türk Ceza Kanunu m. 87/4 uyarınca, kasten yaralama sonucunda ölüm meydana gelmişse, m. 86/1 hükmüne giren hâllerde sekiz yıldan oniki yıla kadar, ikinci fıkrasına giren hâllerde ise oniki yıldan onaltı yıla kadar hapis cezasına hükmolunacaktır.
Kast unsuru bulunmadan yaralama yapılması, halk arasında “kaza” tabiriyle tanımlanmış olup, Türk Ceza Kanunu m. 89 hükmüyle “Taksirle Yaralama Suçu” olarak düzenlenmiştir. Taksirle yaralama, iş kazalarından trafik kazalarına kadar geniş bir alanı kapsayan bir suçtur. Maddenin birinci fıkra hükmüne göre, taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılacaktır. Bu hüküm suçun basit halidir.
Suçun nitelikli hallerini oluşturan haller, maddenin ikinci bendinde tanımlanmıştır. Buna göre, taksirle yaralama fiilinin, mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, vücudunda kemik kırılmasına, konuşmasında sürekli zorluğa, yüzünde sabit ize, yaşamını tehlikeye sokan bir duruma, gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılacaktır. Maddenin üçüncü fıkra hükmünde, taksirle yaralama fiili, mağdurun; iyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine, konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına, yüzünün sürekli değişikliğine, gebe bir kadının çocuğunun düşmesine neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.
Şayet taksirle yaralama fiili, birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuşsa, altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunacaktır.
Bilinçli taksir hâli hariç olmak üzere, bu maddenin kapsamına giren suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Bu düzenlemenin neticesi, mağdurun şikayetini çekmesi halinde soruşturmanın kapanması sonucunu doğurması ve altı aylık şikayet süresine tabi olmasıdır.
Darp Etme ve Yaralama Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Darp (kasten yaralama) suçunun cezası nedir?
TCK madde 86'ya göre kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığını bozan kişi, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun basit tıbbi müdahale ile giderilebilir boyutta olması halinde (basit darp) ceza 4 aydan 1 yıla kadar hapistir.
Basit yaralama (darp) suçu şikayete tabi midir?
Evet, mağdurun yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif olması (örneğin sadece yüzeysel morarma veya kızarıklık) halinde soruşturma ve kovuşturma yapılması mağdurun şikayetine tabidir.
Darp olaylarında şikayet süresi ne kadardır?
Şikayete tabi olan kasten yaralama suçlarında şikayet süresi, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Yargılama aşamasında şikayetten vazgeçilmesi halinde dava düşer.
Eşe veya eski eşe karşı işlenen kasten yaralama (darp) suçunun cezası artar mı?
Evet. Kasten yaralama suçunun üstsoy, altsoy, eş, boşandığı eş ya da kardeşe karşı işlenmesi nitelikli haldir. Bu durumda ceza yarı oranında artırılır ve şikayet aranmaksızın kamu davası açılır.
Silahla (bıçak, sopa vb.) yaralama suçunun cezası nedir?
Yaralama suçunun silahla (tabanca, bıçak, sopa veya silah yerine geçebilecek herhangi bir aletle) işlenmesi suçun nitelikli halidir. Bu durumda verilecek ceza yarı oranında artırılır ve mağdur şikayetinden vazgeçse dahi kamu davası devam eder.
Darp sonucu yüzde sabit iz kalırsa ceza ne olur?
Kasten yaralama fiili mağdurun yüzünde sabit bir ize (neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama) neden olmuşsa, failin cezası bir kat artırılır. Bu durumda verilecek ceza 3 yıldan, nitelikli hallerde ise 5 yıldan az olamaz.
Kemik kırığına neden olan darp fiilinin cezası nedir?
Kasten yaralamanın vücutta kemik kırılmasına veya çıkığına neden olması halinde, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre faile 1 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası verilir.
Taksirle (kazara) yaralama suçunun cezası nedir?
Taksirle (kasıt olmadan, dikkatsizlik ve tedbirsizlikle) başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının bozulmasına neden olan kişi, TCK 89 uyarınca 3 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. (Örn: trafik kazası sonucu yaralama).
Doktor raporu (darp raporu) olmadan darp davası açılabilir mi?
Darp iddiasının ispatı için olayın hemen ardından tıbbi rapor (darp raporu) alınması çok önemlidir. Ancak rapor olmaması şikayet edilemeyeceği anlamına gelmez; tanık beyanları, kamera kayıtları, mesajlar ve diğer somut delillerle de suç ispat edilebilir.
Karşılıklı darp (kavga) durumunda ceza nasıl belirlenir?
Kavga veya karşılıklı kasten yaralama olaylarında, her iki taraf da işlediği fiilin ağırlığına ve karşı tarafa verdiği zarara göre ayrı ayrı cezalandırılır. İlk haksız hareketin kimden geldiği (kavgayı kimin başlattığı) tespit edilebilirse, o kişiye karşı haksız tahrik indirimi (TCK m.29) uygulanabilir.
Darp edilen kişi maddi veya manevi tazminat talep edebilir mi?
Evet, kasten veya taksirle yaralama fiiline maruz kalan mağdur, uğradığı bedensel zararlar, işgücü kaybı, tedavi masrafları (maddi tazminat) ve duyduğu acı, elem ve üzüntü (manevi tazminat) için Hukuk Mahkemelerinde tazminat davası açma hakkına sahiptir.
Kasten yaralama suçu uzlaştırmaya tabi midir?
Kasten yaralama suçunun basit şekli (TCK m.86/2) ve taksirle yaralama suçları (bilinçli taksir hariç) kural olarak Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında uzlaştırmaya tabidir. Taraflar uzlaşırsa kamu davası açılmaz. Ancak suçun nitelikli halleri (silahla, eşe karşı vb.) uzlaşmaya tabi değildir.
Memurun (polis, zabıta, doktor vb.) darp edilmesi durumunda ceza artar mı?
Kasten yaralama suçunun, kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi suçun nitelikli hallerindendir. Şikayet şartı aranmaksızın re'sen soruşturulur ve faile verilecek temel ceza yarı oranında artırılır.
Kavgayı ayırmak isterken kazara yaralama olursa ceza alınır mı?
Kişi yaralama kastı olmadan, sadece kavga edenleri ayırmak isterken dikkatsizlik sonucu birine zarar verirse, eylemi kasten yaralama değil 'taksirle yaralama' kapsamında değerlendirilebilir. Bu durumda şikayet şartı aranır ve fail daha az yaptırımla karşılaşır.
Darp suçundan hapse girilir mi, yoksa ceza ertelenebilir mi?
Verilen hapis cezası 2 yılın altında kalırsa, failin sabıkasız olması halinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) veya cezanın ertelenmesi kararı verilebilir. Ancak suçun silahla işlenmesi, ağır yaralanma meydana gelmesi veya failin tekerrür (sabıka) durumunda kişi fiilen cezaevine girebilir. Sürecin uzman bir ceza avukatıyla yürütülmesi çok önemlidir.