Şantaj Suçu
Şantaj suçu, TCK m. 107’ye göre kişiyi tehdit yoluyla haksız bir davranışa zorlamak şeklinde tanımlanır ve şikayete bağlı olmayan ciddi bir suçtur.
Şantaj suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 107. maddesinde düzenlenmiştir. Yasa hükmüne göre, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle, bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacağına hükmedilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrası uyarınca, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunacaktır.
Şantaj suçu, takibi şikayete bağlı olan suçlar dışında olduğundan, bu suç bağlamında uzlaştırma hükümleri uygulanmayacaktır. Daha açık bir dille ifade edilirse, mağdurun şikayetini çekmesi şantaj suçundan kaynaklı soruşturmayı kapatmayacaktır ve bu dosyada bir uzlaştırmacı görevlendirilemeyecektir. Savcılıklarca re’sen soruşturma da başlatılabileceği gibi, şikayet çekilse de soruşturma ve kovuşturma sürecektir.
Bu suçun çoğu zaman tehdit suçuyla birlikte işlendiği de görülmektedir ve bazı durumlarda tehdit fiiliyle karıştırılmaktadır. Tehdit suçlarında korkutma unsuru ön plandayken, şantaj suçunda haksız çıkar sağlama ön plandadır. Bu iki suçu ayıran kriter haksız çıkar sağlama durumudur.
Günümüzde kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasıyla, bu suçun instagram, facebook, twitter gibi sosyal medya siteleri üzerinden, whatsapp gibi mesajlaşma uygulamaları aracılığıyla da yaygın şekilde işlendiği görülmektedir. Bazı durumlarda, kişilerin fotoğrafları, videoları izinsiz şekilde ele geçirilerek şantaj yapılmaktadır. Bu gibi durumlarda şantaj suçuyla birlikte Türk Ceza Kanunu m. 135’te tanımlanan “Kişisel verilerin kaydedilmesi” ve m. 136’da tanımlanan “Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme” suçları da işlenmektedir.
Şantaj suçunun mağdurları sıkça şu durumu yaşamaktadır: Bir defa şantaja boyun eğildiğinde, ardından sürekli taleplerin geldiği görülmektedir. Şantaj suçunun faili çoğu zaman zincirleme şekilde fiillerini sürdürmektedir. Talepler karşılandıkça daima daha fazla talepte bulunulmakta, bu durum mağdurlarda maddi ve manevi yıkıma neden olabilmektedir. Bu nedenle, mağdurların profesyonel bir yardımla suç duyurusunda bulunarak soruşturmanın ivedilikle açılmasını sağlamakta hukuki faydaları vardır.
Şantaj suçunun faili açısından ise maddi vakıada indirim sebeplerinin mevcudiyeti halinde gerekli indirimin yapılması, suçun tüm unsurlarının olayda oluşup oluşmadığı, bir fiilin hatalı bir değerlendirmeyle şantaj kapsamına sokulup sokulmadığı, lehe olan hükümlerin uygulanması, soruşturma, kovuşturma ve istinaf sürecinin takibinde profesyonel hukuki hizmet almalarında hukuki faydaları mevcuttur.
Şantaj Suçu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Şantaj suçu ile tehdit suçu arasındaki fark nedir?
Tehdit suçunda kişiye bir zarar verileceği söylenerek korkutulur. Şantaj suçunda ise; fail, mağduru kanuna aykırı bir şey yapmaya zorlamak için elindeki bir bilgiyi/belgeyi veya şeref ve saygınlığına zarar verecek bir hususu (örneğin müstehcen fotoğrafı) açıklamakla tehdit eder.
Eski sevgiliye fotoğraflarını ailene gönderirim demek şantaj mıdır?
Evet, mağduru bir ilişkiye zorlamak, para koparmak veya belirli bir eyleme mecbur bırakmak amacıyla eldeki fotoğrafların ifşa edileceğini söylemek açıkça TCK m. 107 kapsamında şantaj suçunu oluşturur.
Şantaj suçu şikayete bağlı mıdır?
Hayır. Şantaj suçu şikayete tabi suçlardan değildir. Mağdur şikayetinden vazgeçse bile (kamu davası niteliğinde olduğu için) savcılık soruşturmaya devam eder ve yargılama sürer.
Şantaj suçunun unsurları nelerdir?
Bir kişiyi, onurunu veya şerefini zedeleyecek hususları açıklayacağı veya isnat edeceği tehdidiyle kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamaya veya bir şey yapmaya zorlamak şantaj suçudur.
Şantaj suçunun cezası nedir?
Şantaj yapan kişi (TCK m.107), bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.
Sadece tehdit ile şantaj arasındaki fark nedir?
Tehditte kişiye bir zarar (ölüm, yaralama) verileceği beyan edilir. Şantajda ise kişi "dediğimi yapmazsan görüntülerini yayarım, sırrını açıklarım" şeklinde ifşa etmekle korkutularak menfaat (para, cinsel birliktelik vb.) elde edilmeye çalışılır.
Şantaj suçu şikayete mi bağlıdır?
Şantaj suçu şikayete tabi suçlar arasında değildir. Savcılık durumu öğrendiğinde doğrudan (re'sen) soruşturma başlatır ve mağdur şikayetinden vazgeçse bile dava düşmez.
Yurtdışı kaynaklı şantaj çetelerine karşı ne yapılabilir?
Sosyal medya üzerinden (genellikle Skype veya Instagram) çıplak görüntü kaydı alıp para isteyen şantaj çetelerine karşı hemen savcılığa suç duyurusunda bulunulmalı, paranın izi sürülmeli ve gerekirse siber suçlar uzmanlarından teknik destek alınmalıdır.