OHSecurity is developed by Orange Hat Studios
X

Right Click

No right click

MAKALELER

AVUKAT TOLGA ERSOY

İHYA DAVASI UYGULAMASININ YARGITAY İÇTİHATLARI TEMELİNDE TETKİKİ
28.02.2017

T├╝rk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat uyar─▒nca kurulmu┼č bir ┼čirketin tasfiyesi, faaliyete son verme ve ┼čirketin her t├╝rl├╝ hesaplar─▒n─▒n kapanmas─▒ neticesini do─čuran bir s├╝re├žtir. ┼×irketin fesih veya infisah edilme halinin vukuu ile ba┼člayan tasfiye s├╝reci, tasfiye i┼člemlerinin tamamlanmas─▒ akabinde ┼čirket kayd─▒n─▒n ticaret sicil kay─▒tlar─▒ndan silinmesi ile nihayete erer. Bu s├╝recin tamamlanmas─▒ ile firma t├╝zel ki┼čili─či de ortadan kalkar.

Ancak bir firman─▒n ticaret sicil kay─▒tlar─▒ndan terkin edilmesinden sonraki tarihte de bir borcu ortaya ├ž─▒kabilir. Keza ┼čirkete ait bir hakk─▒n mevcudiyeti de terkinden sonra ├Â─črenilebilir. Bu gibi durumlar─▒n tezah├╝r├╝ halinde, ┼čirketin tasfiyeden ├Ânceki merkezinin bulundu─ču mahallin N├Âbet├ži Asliye Ticaret MahkemesiÔÇÖnde ┼čirketin ihyas─▒ davas─▒ a├ž─▒lmas─▒ gerekmektedir. ─░hya s├╝reci, bir anlamda ┼čirketin ge├žici olarak canland─▒r─▒lmas─▒ anlam─▒na gelecektir.

─░hya davas─▒n─▒ kimler a├žabilirler? Bu davay─▒ a├žmaya yetkili kimseler, ┼čirket tasfiye memuru, ┼čirketin tasfiyeden ├Ânceki son y├Ânetim kurulu ├╝yeleri, ┼čirket ortaklar─▒ ile ┼čirketin alacakl─▒lar─▒d─▒r.

┼×irket alacakl─▒lar─▒n─▒n ihya davas─▒ a├žma yetkisi hakk─▒nda Yarg─▒tayÔÇÖ─▒n yakla┼č─▒m─▒ ┼ču ┼čekildedir:

ÔÇťDavac─▒,┼čirketin tasfiye ve terkinden ├Ânce do─čan bir alaca─č─▒n h├╝k├╝m alt─▒na al─▒nmas─▒n─▒ istemi┼čtir.┼×irketin, ticaret sicilinden silinmesi i┼člemi kurucu de─čil, a├ž─▒klay─▒c─▒ nitelik ta┼č─▒r.Davac─▒ya, tasfiye i┼člemleri tam olarak sona ermedi─či i├žin, ┼čirketin t├╝zel ki┼čili─činin yeniden ihyas─▒ haklar─▒nda tasfiye memuru ile ticaret sicili memurlu─čuna husumet tevcihi suretiyle dava a├žmas─▒ imk├ón─▒n─▒n tan─▒nmas─▒, dava a├ž─▒ld─▒─č─▒ taktirde bu davan─▒n sonucunun beklenmesi gerekirÔÇŁ (Yarg─▒tay 9. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2001/10852 E 2001/10921 K. say─▒l─▒ 25.6.2001 tarihli ilam─▒).

Terkinden ├Ânce a├ž─▒lm─▒┼č bir icra takibinin mevcudiyeti de alacakl─▒ya ihya davas─▒ a├žma hakk─▒ vermektedir. ┼×├Âyle ki;

ÔÇťSomut olayda; ihyas─▒ istenen Anonim ┼×irketin ticaret sicilinden terkin edilmesinin ilan edildi─či tarihinden ├Ânce ┼čirket aleyhine ba┼člat─▒lm─▒┼č bir icra takibi mevcut oldu─čuna g├Âre, ┼čirketin sorumlu tutulmas─▒n─▒ gerektirebilecek bu durum nedeniyle ticaret sicilindeki terkin kayd─▒n─▒n kald─▒r─▒lmas─▒ isteminde bulunulabilir. Buna g├Âre, davac─▒ taraf─▒n alacakl─▒ oldu─čunu iddia etti─či ticaret sicilinden terkin edilmi┼č Anonim ┼čirketin yeniden ihyas─▒n─▒ istemesinde hukuki yarar─▒ mevcut olup, bu davay─▒ a├žma hakk─▒n─▒n bulundu─čunun kabul├╝ gerekmektedir. Tasfiye halinde bulunan bir ┼čirketten alacakl─▒ bulunan ki┼čilerin yap─▒lan ilanlara ra─čmen alacaklar─▒n─▒ yazd─▒rmamalar─▒n─▒n alaca─č─▒n d├╝┼čmesini gerektirmeyece─či, keza mahkemenin davay─▒ ret gerek├žesinin aksine, bu a┼čamada iddia edilen alaca─č─▒n ger├žekte var olup olmad─▒─č─▒n─▒n i┼čbu davada de─čerlendirmeye tabi tutulamayacak olmas─▒na ve ayr─▒ca ┼čirketin ihyas─▒n─▒n istenebilmesi i├žin tasfiye s├╝recinde bir usuls├╝z bulunup bulunmad─▒─č─▒n─▒n ispat─▒n─▒n da gerekmemesi nedeniyle, mahkemece taraf delilleri toplanarak sonucuna g├Âre bir de─čerlendirme yap─▒lmas─▒ gerekirken yaz─▒l─▒ gerek├že ile davan─▒n reddine karar verilmesi do─čru g├Âr├╝lmedi─činden karar─▒n bu nedenle bozulmas─▒ gerekmi┼čtir.ÔÇŁ (Yarg─▒tay 11. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2008/7980 E. 2009/12584 K. say─▒l─▒ 7.12.2009 tarihli ilam─▒).

Ayn─▒ ┼čekilde i┼č├žilik alaca─č─▒ temelinde de ihya davas─▒ a├ž─▒lmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r:

ÔÇťDosyadaki bilgi ve belgelere g├Âre; daval─▒lardan Limited ┼×irketin i┼č├žisi sigortal─▒ M├╝ren Y─▒lmaz┬┤a yap─▒lan yard─▒mlar─▒n tahsiline ait davan─▒n tasfiye sebebiyle daval─▒ya husumet y├Âneltilemeyece─činden reddedilmi┼č olmas─▒ usul ve yasaya ayk─▒r─▒ olup bozma nedenidir. ┼×├Âyle ki; t├╝zel ki┼čili─či olan daval─▒ Limited ┼×irketin tasfiye edildi─či ve ticaret sicilindeki kayd─▒n─▒n terkin edildi─či g├Âr├╝lmektedir. T├╝zel ki┼čilik ticaret sicilindeki kayd─▒n─▒n terkini ile sona erer. T├╝zel ki┼čili─čin sona erdi─činin hukuk a├ž─▒s─▒ndan kabul edilebilmesi i├žin tasfiye i┼čleminin eksiksiz tamamlanm─▒┼č olmas─▒ gerekir. E─čer tasfiye i┼člemleri ger├žek olarak tamamlanmam─▒┼č ve tasfiyede gereken hususlar eksik b─▒rak─▒lm─▒┼čsa t├╝zel ki┼čilik ticaret sicilinden terkin edilse bile ┼čirketin t├╝zel ki┼čili─činin sona erdi─činden s├Âz edilemez. O itibarla davac─▒ Kurum vekiline uygun s├╝re verilerek tasfiye i┼člemleri ve ortaklarla olan ili┼čkilerin tam olarak sona ermedi─či i├žin Limited ┼×irketin t├╝zel ki┼čili─činin yeniden ihyas─▒ hakk─▒nda tasfiye kurulu ile ticaret siciline husumet tevcihi suretiyle dava a├žmas─▒n─▒n sa─članmas─▒ ve dava a├ž─▒ld─▒─č─▒ taktirde bu davan─▒n sonucunun beklenmesi t├╝zel ki┼čili─čin yeniden ihyas─▒ halinde bu t├╝zel ki┼činin kusuru ile belirlenecek ger├žek zarar miktar─▒yla sorumlulu─čuna gidilerek karar verilmesi gerekir. Belirtilen maddi ve hukuki olgular g├Âz ard─▒ edilerek noksan tahkikat ve inceleme ile h├╝k├╝m kurulmas─▒ bozmay─▒ gerektirirÔÇŁ (Yarg─▒tay 10. Hukuk Dairesi 2004/12512 E. 2005/1543 K. say─▒l─▒ 21.02.2005 tarihli ilam─▒).

Bununla birlikte, ┼čirkete a├ž─▒lm─▒┼č bir dava s├╝rerken ┼čirket tasfiye edilmi┼čse, Mahkeme bu durumda davac─▒ya ihya davas─▒ a├žmas─▒ i├žin de s├╝re vermek zorundad─▒r. Bu hususa dair bir Yarg─▒tay i├žtihatlar─▒ ┼ču ┼čekildedir:

ÔÇťDavadan sonra ┼čirket t├╝zel ki┼čili─či sicilden terkin edilmi┼č olup, yarg─▒lama boyunca ┼čirketin t├╝zel ki┼čili─činin devam─▒ zorunludur. Mahkeme an─▒lan ┼čirketin ihyas─▒ i├žin davac─▒ya, dava a├žmak ├╝zere s├╝re vermeli, dava a├ž─▒ld─▒ktan sonra bunun sonucu beklenmelidir. ┼×irketin ihyas─▒ndan sonra, davaya dahil edilmesi gerekirÔÇŁ (Yarg─▒tay 11. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2003/8626 E. 2004/3655 K. say─▒l─▒ 6.4. 2004 tarihli ilam─▒).

ÔÇťMahkemece iddia, savunma ve t├╝m dosya kapsam─▒na g├Âre, ┼čirket t├╝zel ki┼čili─činin ticaret sicilinden terkin ile sona erece─či, t├╝zel ki┼čili─čin sona ermesi i├žin de tasfiye i┼člemlerinin eksiksiz tamamlanmas─▒ gerekti─či, ┼čayet, tasfiye i┼člemleri gerekti─či gibi tamamlanmam─▒┼č ve tasfiyesi gereken hususlar eksik b─▒rak─▒lm─▒┼č ise, t├╝zel ki┼čili─čin ticaret sicilinden silinse bile, ┼čirketin t├╝zel ki┼čili─činin sona erdi─činin kabul├╝n├╝n olanaks─▒z oldu─ču, bu durumda ┼čirketin t├╝zel ki┼čili─činin ihyas─▒ i├žin dava a├ž─▒labilece─či, somut olayda davac─▒ ile ilgili ┼čirket aras─▒nda g├Âr├╝lmekte olan davan─▒n 08/07/2009 tarihinde a├ž─▒ld─▒─č─▒, buna ra─čmen ┼čirketin tasfiye i┼člemleri yap─▒larak 19/12/2014 tarihinde terkin edildi─činden davac─▒ya ihya davas─▒ a├žmak ├╝zere yetki ve s├╝re verildi─či, ┼čirketin tasfiye i┼člemlerinin gerekti─či gibi tamamlanmad─▒─č─▒ gerek├žesiyle, davan─▒n kabul├╝ ile, ... A. ┼×.'nin ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/406 Esas say─▒l─▒ dosyas─▒yla s─▒n─▒rl─▒ olmak ├╝zere ek tasfiye i├žin yeniden tesciline, son tasfiye memuru ...'─▒n tasfiye memuru olarak atanmas─▒na, karar─▒n tescil ve ilan─▒na karar verilmi┼čtirÔÇŁ (Yarg─▒tay 11. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2016/11452 E. 2016/8413 K. say─▒l─▒ 25.10.2016 tarihli ilam─▒).

ÔÇťDava, daval─▒ ┼čirketin iflas─▒ istemine ili┼čkin olup, yarg─▒lama devam ederken daval─▒ ┼čirketin ticaret sicilinden re'sen terkin edildi─či anla┼č─▒lmaktad─▒r. Bu durumda ├Âncelikle davac─▒ tarafa ihya davas─▒ a├žmas─▒ ve daval─▒ ┼čirketin ticaret siciline tescilinin sa─članmas─▒ i├žin yetki ve s├╝re verilmesi gerekirÔÇŁ (Yarg─▒tay 23. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2015/5182 E. 2016/4542 K. say─▒l─▒ 17.10.2016 tarihli ilam─▒).

─░hya davas─▒ a├žma yetkisi olan taraflar─▒n davay─▒ a├žmak istemedi─či baz─▒ spesifik durumlarda ise, Mahkemece atanacak olan kayy─▒m taraf─▒ndan da ihya davas─▒ a├ž─▒labilmektedir. ┼×├Âyle ki;

ÔÇťBelirtilen yasal nedenle; mahkemece, ├Âncelikle taraflara, bor├žlu ... ─░n┼čaat Tesisat Malzemeleri ve T─▒bbi Malz. Tic. Ltd. ┼×irketinin yeniden ÔÇśihyas─▒ÔÇÖ i├žin g├Ârevli ve yetkili mahkemede dava a├žabilmesi i├žin yeterli ve kesin s├╝re verilmesi; taraflar─▒n ÔÇśihya davas─▒n─▒ÔÇÖ a├žmamalar─▒ ya da a├žmak istememelerinin saptanmas─▒ durumunda ise; 6100 Say─▒l─▒ YasaÔÇÖn─▒n 54 ve 55. maddeleri h├╝k├╝mleri uyar─▒nca mahkemece, i┼člem yap─▒lmal─▒, ihya davas─▒ a├ž─▒lmas─▒n─▒ sa─člamak amac─▒yla kayy─▒m atanmas─▒na karar verilmelidir. Bor├žlu ┼čirketin ihyas─▒yla yeniden t├╝zel ki┼čilik kazanmas─▒ durumunda da gerekli tebli─č i┼člemlerinin yap─▒lmas─▒, ve taraf te┼čkili sa─čland─▒ktan sonra uyu┼čmazl─▒─č─▒n h├╝kme ba─članmas─▒ gerekmektedir.ÔÇŁ (Yarg─▒tay 12. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2015/20871 E. 2015/27738 K. say─▒l─▒ 12.11.2015 tarihli ilam─▒).

─░┼čbu davada mutlaka tasfiye memurlar─▒ ile ┼čirketin ba─čl─▒ oldu─ču Ticaret Sicil M├╝d├╝rl├╝─č├╝ taraf olarak g├Âsterilmektedir. Bu husus da i├žtihatlar ile sabittir:

ÔÇť┼×irketin ihyas─▒, tasfiye memurlar─▒ ve Ticaret Sicil M├╝d├╝rl├╝─č├╝ daval─▒ g├Âsterilerek has─▒ml─▒ a├ž─▒lacak bir davayla talep edilirÔÇŁ (Yarg─▒tay 11. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2004/2150 E. 2004/11648 K. say─▒l─▒ 29.11.2004 tarihli ilam─▒).

ÔÇťAncak, ihya davalar─▒ Ticaret Sicil Memurlu─ču ile tasfiye memurlar─▒ aleyhine a├ž─▒larak g├Âr├╝lmesi gerekirÔÇŁ (Yarg─▒tay 11. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2013/426 E. 2013/2561 K. say─▒l─▒ 14.2.2013 tarihli ilam─▒).

Bu noktada belirtmemiz gerekir ki, Ticaret Sicil M├╝d├╝rl├╝─č├╝ burada kanun gere─či zorunlu has─▒m oldu─ču i├žin davan─▒n kabul├╝ halinde aleyhine mahkeme masraf─▒ ve vekalet ├╝cretine h├╝kmedilmemektedir. Bu hususta verilmi┼č bir i├žtihat ┼ču ┼čekildedir:

ÔÇťDava, ticaret sicilinden terkin edilen kooperatifin t├╝zel ki┼čili─činin yeniden ihyas─▒ istemine ili┼čkindir.T├╝zel ki┼čili─čin kazan─▒lmas─▒n─▒n ticaret siciline tescil ile m├╝mk├╝n olmas─▒na g├Âre Ticaret Sicil Memurlu─ču t├╝zel ki┼čili─čin ihyas─▒na ili┼čkin davalarda yasal has─▒m konumunda bulunmaktad─▒r.Bu itibarla, davan─▒n a├ž─▒lmas─▒na sebebiyet vermeyip de davan─▒n niteli─či gere─či kendisine husumet d├╝┼čen sicil memurlu─čunun davan─▒n kabul├╝ne karar verilmesi halinde yarg─▒lama giderleri ve vekalet ├╝cretinden sorumlu tutulmas─▒ usul ve yasaya ayk─▒r─▒ bulundu─čundan h├╝km├╝n bu y├Ânden daval─▒ sicil memurlu─ču yarar─▒na bozulmas─▒ gerekirse de yap─▒lan bu yanl─▒┼čl─▒─č─▒n giderilmesi yeniden yarg─▒lama yap─▒lmas─▒n─▒ gerektirmedi─činden h├╝km├╝n an─▒lan y├Ânden HUMK'nun 438/7.maddesi uyar─▒nca d├╝zeltilerek onanmas─▒ gerekmi┼čtir.ÔÇŁ (Yarg─▒tay 11. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2005/13309 E. 2007/837 K. say─▒l─▒ 25.01.2007 tarihli ilam─▒).

─░hya davas─▒nda, maddi vak─▒aya dair gerek├želeri ve delilleri de─čerlendiren Mahkeme, davay─▒ hakl─▒ g├Ârmesi halinde ┼čirketin ihyas─▒na karar verecektir.

Bu durumda firma tekrar Ticaret Sicil M├╝d├╝rl├╝─č├╝ÔÇÖne tescil edilerek t├╝zel ki┼čili─či kazanacakt─▒r.

Peki ihya davas─▒ sonras─▒ durum ne olacakt─▒r? Tasfiye ├Âncesindeki gibi, firma ticari faaliyetlerine devam edebilecek midir? Bu soruya olumsuz yan─▒t vermek durumunday─▒z. Zira ┼čirketin ihyas─▒ndan sonra yaln─▒zca Mahkeme karar─▒nda belirtilen ihya sebepleri ile ilgili i┼člemler yap─▒labilecektir.

─░hya sebeplerinin neticelenmesi akabinde, ┼čirket tekrar ticaret sicilinden silinecektir

X

Right Click

No right click