OHSecurity is a Joomla Security extension!
X

Right Click

No right click

MAKALELER

AVUKAT TOLGA ERSOY

HAVAYOLU ├çALI┼×ANI P─░LOT VE KAB─░N MEMURLARI ─░├ç─░N F─░RMALARCA YAPILAN HAKSIZ D─░S─░PL─░N ─░┼×LEMLER─░NE KAR┼×I YAPILACAK SAVUNMALARDA ├ľNEML─░ HUSUSLAR
14.03.2018

Hava ─░┼č Hukuku alan─▒nda, dava dosyalar─▒nda s─▒kl─▒kla g├Âr├╝len bir konu, Havayolu firmas─▒ ├žal─▒┼čan─▒ olan pilot ve kabin memurlar─▒ i├žin Havayolu firmalar─▒nca a├ž─▒lan haks─▒z ve hukuka ayk─▒r─▒ disiplin soru┼čturmalar─▒ ve bu soru┼čturmalar─▒n neticelerinin pilot ve kabin memurlar─▒n─▒n i┼č akitlerinin feshine dayanak g├Âsterilmesi olgusudur.

Havayolu firmalar─▒ ├žal─▒┼čanlar─▒, kural olarak ─░┼č Kanunu kapsam─▒ d─▒┼č─▒nda olmalar─▒na ra─čmen, sendikal te┼čkilatlanma olan havayolu firmas─▒ e─čer Toplu ─░┼č S├Âzle┼čmesi akdetmi┼č ve bu s├Âzle┼čme maddesinde fesih durumunda ─░┼č Kanunu h├╝k├╝mlerinin uygulanaca─č─▒ belirtilmi┼čse, bu kapsamdaki pilot ve kabin memurlar─▒n─▒n i┼če iade gibi yasal g├╝venceleri mevcuttur. Bu kapsam d─▒┼č─▒nda kalan firmalarda ise T├╝rk Bor├žlar Kanunu h├╝k├╝mleri uygulanmaktad─▒r. Her iki durumda da, havayolu ├žal─▒┼čanlar─▒n─▒n haks─▒z fesih kar┼č─▒s─▒nda izleyebilece─či farkl─▒ yasal yollar mevcuttur.
Ancak a├ž─▒lacak olan davalarda, havayolu ├žal─▒┼čan─▒ pilot ve kabin memurlar─▒n─▒ en ├žok zora d├╝┼č├╝ren olgu, disiplin s├╝re├žlerine kar┼č─▒ verdikleri zay─▒f ve kendini haks─▒z ├ž─▒karabilecek ┼čekildeki savunmalard─▒r. Burada, havayolu ├žal─▒┼čanlar─▒na a─č─▒r mobbing uyguland─▒─č─▒ da g├Âr├╝lmekte, hatta baz─▒ durumlarda savunmas─▒na yazmas─▒ geren hususlar dahi amirlerince personele dikte edilebilmektedir.

Bu noktada, disiplin savunmalar─▒n─▒n bir avukat ile birlikte haz─▒rlanmas─▒n─▒n ├Ânemi kendini g├Âstermektedir. Genel olarak, havayolu personeli ancak hizmet s├Âzle┼čmesinin feshinden sonra bir dava a├žmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝rse avukat aray─▒┼č─▒na girmektedir. Avukat dava a├žt─▒─č─▒nda ise, i┼čyeri ├Âzl├╝k dosyas─▒ i├žinde davada kendi durumlar─▒n─▒ riske sokacak ┼čekilde hatal─▒ ve yanl─▒┼č savunmalar g├Âr├╝lebilmektedir. Hukuk├žuluk, bir y├Ân├╝yle ├Ânleyici hekimli─če benzemektedir. Avukat e┼čli─činde haz─▒rlanm─▒┼č, hukuki dayana─č─▒ olan savunmalar─▒n, ├žo─ču durumda havayolu firmas─▒n─▒ fesihten vazge├žirdi─či de bilinmektedir. ├ç├╝nk├╝ havayolu firmalar─▒n─▒n y├╝r├╝tt├╝─č├╝ disiplin soru┼čturmas─▒nda, ├Ânlerine hukuki dayanaklar─▒ olan bir savunma metni geldi─činde, hukuk birimlerinden g├Âr├╝┼č almaktad─▒r ve hukuk birimleri de a├ž─▒labilecek olas─▒ davaya dair g├Âr├╝┼č bildirdiklerinde, fesih yoluna ba┼čvurmaktan vazge├žilebilmektedir. ┼×ayet havayolu firmas─▒ fesih hususunda kararl─▒ olsa bile, hukuki dayanaklar─▒ havi bir savunma metni, havayolu ├žal─▒┼čan─▒ pilot veya kabin memuru taraf─▒ndan a├ž─▒labilecek olan i┼č davas─▒nda lehe netice almay─▒ artt─▒ran bir unsur olacak ve hatta bir anlamda dava i├žin sa─člam bir zemin haz─▒rlam─▒┼č olacakt─▒r.

Bu hususa bir ├Ârnek vermek gerekirse, en s─▒k rastlanan disiplin i┼člemlerinden birinin, havayolu personelinin kulland─▒─č─▒ sa─čl─▒k izinleri nedeniyle i┼č ili┼čkisinin ├žekilmez hale geldi─či ┼čeklinde disiplin soru┼čturmalar─▒ oldu─ču g├Âr├╝lmektedir. Soru┼čturmalar─▒n istedikleri gibi neticelendi─či vakalarda, Havayolu firmalar─▒ sa─čl─▒k raporu kullan─▒lmas─▒n─▒ fesih sebebi yapmaktad─▒r.

Bir vakada, personel i├žin disiplin soru┼čturmas─▒ a├ž─▒lm─▒┼č, sa─čl─▒k raporlar─▒ kullan─▒lmas─▒ nedeniyle i┼č ili┼čkisinin ├žekilmez hale geldi─či iddias─▒yla havayolu personeli kabin memurundan savunma vermesi istenmi┼čti.

Konu incelendi─činde, al─▒nan raporlar─▒n ilgili Havayolu firmas─▒n─▒n kendi b├╝nyesindeki Apron Hekimli─čiÔÇÖnin personeli Hastaneye sevk etmesi neticesinde al─▒nan raporlar oldu─ču anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒.

Haks─▒z disiplin soru┼čturmas─▒ ba┼člatan Havayolu firmas─▒ ile bu firmada te┼čkilatlanan sendika aras─▒nda akdedilen ve ilgili d├Ânemi kapsayan Toplu ─░┼č S├Âzle┼čmesiÔÇÖnin ÔÇťHastal─▒k ─░zinleriÔÇŁ ba┼čl─▒kl─▒ 67. maddesi (A) bendi uyar─▒nca; ÔÇťMeslek hastal─▒─č─▒ ve i┼č kazas─▒ d─▒┼č─▒ndaki haller dolay─▒s─▒yla personelin istirahatleri halinde y├╝z yirmi g├╝ne kadar ├╝cretli izinli say─▒l─▒rlar. Ancak, bir takvim y─▒l─▒ i├žinde toplam y├╝z yirmi g├╝n├╝ ge├žen veya takvim y─▒l─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ olmadan s├╝resi y├╝z yirmi g├╝n├╝ ge├žen s├╝rekli (davaml─▒) istirahat hallerinde personele herhangi bir ├Âdeme yap─▒lamazÔÇŁ denildi─či g├Âr├╝lm├╝┼čt├╝r. Ayn─▒ maddenin (D) bendinde de, (A) bendi kapsam─▒nda ├Âng├Âr├╝len ├╝cretli hastal─▒k izinlerinden yararlanan personelin firmadaki ├╝cretinin, i┼čveren taraf─▒ndan tam olarak ├Âdenece─či belirtilmi┼čtir. ┼×ayet bu s├╝renin alt─▒nda izin kullan─▒lm─▒┼čsa hakl─▒ fesih yap─▒lamayaca─č─▒ anla┼č─▒lm─▒┼čt─▒r.

Bununla birlikte, bir ├žal─▒┼čan─▒n sa─čl─▒k sorunu ya┼čamas─▒n─▒n tek ba┼č─▒na fesih gerek├žesi te┼čkil etmeyece─či ve feshin son ├žare olmas─▒ ilkesine g├Âre hareket edilmesi gerekti─či, taraf─▒n─▒n bir havayolu firmas─▒ oldu─ču Yarg─▒tay i├žtihad─▒nda da belirtilmi┼čtir. ┼×├Âyle ki;

ÔÇťDavac─▒n─▒n i┼č s├Âzle┼čmesinde her ne kadar ÔÇśu├žuculu─ča mani bir halin vukuunda i┼čverenin tek tarafl─▒ olarak i┼č s├Âzle┼čmesini feshedece─či i┼čverenin personele u├žuculuk d─▒┼č─▒nda bir i┼č yapt─▒rma y├╝k├╝ml├╝l├╝─č├╝ yokturÔÇÖ ┼čeklinde bir h├╝k├╝m bulunmaktaysa da, daval─▒ i┼čverenlikte uygulanmakta olan u├žucu personelin u├žu┼čtan ayr─▒lma i┼člemleri prosed├╝r├╝nde sa─čl─▒k nedeniyle u├žuculu─ča mani bir durum ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒nda u├žucu personelin yer hizmetinde g├Ârevlendirilece─či konusunda d├╝zenleme bulundu─ču g├Âr├╝lmektedir. Bu h├╝k├╝m i├žin lehine oldu─čundan uygulanmas─▒ gerekir. Feshin son ├žare olmas─▒ ilkesi gere─čince davac─▒n─▒n da bu prosed├╝r gere─čince yer hizmetinde g├Ârevlendirilmesi se├žene─činin denenmedi─či, bu konuda daval─▒ taraf─▒ndan bir ├žaba sarfedilmedi─či, daval─▒ taraf─▒ndan yer hizmetlerinde davac─▒ya uygun bir pozisyon bulunmad─▒─č─▒n─▒n iddia ve ispat edilmedi─či, t├╝m bunlara g├Âre daval─▒n─▒n feshin son ├žare olmas─▒ ilkesine uygun davrand─▒─č─▒n─▒ kan─▒tlayamad─▒─č─▒, feshin bu nedenle ge├žerli nedene dayanmad─▒─č─▒ anla┼č─▒ld─▒─č─▒ndan davan─▒n kabul├╝ yerine hatal─▒ de─čerlendirmeyle yaz─▒l─▒ ┼čekilde karar verilmesi bozma nedenidirÔÇŁ (Yarg─▒tay 9. Hukuk DairesiÔÇÖnin 2015/22929 E. 2015/32993 K. say─▒l─▒ 19.11.2015 tarihli i├žtihad─▒).

─░lgili Toplu ─░┼č S├Âzle┼čmesiÔÇÖnin 27. maddesi uyar─▒nca, yap─▒lacak fesihlerde 4857 say─▒l─▒ Kanun h├╝k├╝mlerinin uygulanaca─č─▒ belirtilmi┼čtir. Bu ba─člamda, ─░┼č Kanunu m. 25/I/a h├╝km├╝ uyar─▒nca, ÔÇť(a) alt bendinde say─▒lan sebepler d─▒┼č─▒nda i┼č├žinin hastal─▒k, kaza, do─čum ve gebelik gibi hallerde i┼čveren i├žin i┼č s├Âzle┼čmesini bildirimsiz fesih hakk─▒; belirtilen hallerin i┼č├žinin i┼čyerindeki ├žal─▒┼čma s├╝resine g├Âre 17 nci maddedeki bildirim s├╝relerini alt─▒ hafta a┼čmas─▒ndan sonra do─čar.ÔÇŁ denilmektedir.

Bu madde ba─člam─▒nda, hastal─▒k nedeniyle rapor alan i┼č├žinin i┼č s├Âzle┼čmesinin 4857 say─▒l─▒ ─░┼č KanunuÔÇÖnun 25ÔÇÖinci maddesinin I-b alt bendi uyar─▒nca hakl─▒ nedenle derhal feshedilmesi i├žin i┼č├žinin raporlu s├╝resinin hizmet s├╝resine g├Âre ihbar ├Ânelini alt─▒ hafta s├╝reyle a┼čmas─▒ gerekmektedir. ─░┼č Kanunu uyar─▒nca, 6 aydan 1,5 y─▒la kadar olan ├žal─▒┼čma d├Ânemi i├žin 4 hafta ihbar s├╝resi vard─▒r (Olayda ─░┼č Kanunu uygulanmas─▒ T─░S akdedilmesi nedeniyledir).

Maddi vak─▒ada, havayolu personelince al─▒nan raporlar─▒n toplam─▒ bu s├╝reyi ge├žmemekte ise, yasada aranan ihbar ├Ânelinin alt─▒ hafta ile a┼č─▒lmas─▒ ┼čart─▒ yerine getirilmemi┼č oldu─ču ileri s├╝r├╝lerek savunma yap─▒lm─▒┼čt─▒. ─░lgili dayanaklar belirtilerek yap─▒lan savunma neticesinde ise, Havayolu firmas─▒ b├╝y├╝k ihtimalle hukuk biriminden de g├Âr├╝┼č alarak, personelin i┼č akdini feshetmekten vazge├žmi┼č, personel kabin memuru olarak g├Ârevine devam etmi┼čti.

Yukar─▒da anlatt─▒─č─▒m─▒z olay, hukukun ├Ânleyici hekimlik benzeri i┼člevine bir misal olarak sunulmu┼čtur.

Her vaka birbirinden farkl─▒d─▒r. Her bir olguda, hakl─▒l─▒k durumunun de─čerlendirilmesi, yasal dayanaklar ve i├žtihatlar dikkate al─▒narak savunmalar hukuki bir metodoloji ile haz─▒rlanmal─▒d─▒r.

Havayolu firmalar─▒, ├žo─ču durumda bir personelin veya bir grup personelin hizmet s├Âzle┼čmesini feshetmeyi d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝nde, ├Âncelikle personelin sicilini bozmay─▒ hedeflemektedir. ├ç├╝nk├╝ i┼č akdini feshetmeyi d├╝┼č├╝nd├╝kleri pilot veya kabin memurunun, sicilinde birka├ž disiplin soru┼čturmas─▒, ihtarlar, uyar─▒lar olursa bu durumda a├ž─▒lacak davada kendileri a├ž─▒s─▒ndan akdi ili┼čkinin ├žekilmez bir hal ald─▒─č─▒n─▒, feshe mecbur kald─▒klar─▒n─▒ ├Âne s├╝rebileceklerdir. ├ço─ču durumda da, sicili bozulan personel, bu haks─▒z bask─▒y─▒ i├žselle┼čtirerek, dava a├žma d├╝┼č├╝ncesinden ve hak aramaktan ba┼čta vazge├žecektir, bozuk bir sicil ile a├žaca─č─▒ davay─▒ kazanamayaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝necektir. Oysa, Hava ─░┼č Hukuku alan─▒nda uzman bir avukat dan─▒┼čmanl─▒─č─▒nda bu disiplin s├╝re├žlerinde gerekli haz─▒rl─▒k yap─▒lsa, hukuki dayanaklar─▒ olan bir savunma sunulsa, Havayolu firmas─▒ bu mobbingi s├╝rd├╝r├╝rken ve i┼č akdini feshedecekken konuyu hukuk biriminden de g├Âr├╝┼č alarak daha kapsaml─▒ ele alacak, en iyi ihtimalle personelin i┼č ili┼čkisi s├╝recek, k├Ât├╝ ihtimalle de fesih olsa dahi a├ž─▒lacak olan davada, personele yap─▒lan mobbing olgusu, haks─▒z disiplin i┼člemleri olgusu daha kolayl─▒kla kan─▒tlanabilecek ve davalardaki ba┼čar─▒ ┼čans─▒ Havayolu ├žal─▒┼čsanlar─▒ lehine artacakt─▒r.

X

Right Click

No right click