TRANS BİREYLERE KARŞI İŞLENEN AYRIMCILIK VE NEFRET SUÇLARI

Trans bireylerin cinsiyet değişikliği sürecinin hukuki boyutu, cinsiyet değişikliğine izin davası akabinde Türk Medeni Kanunu 40. madde hükmünün uygulanması temelinde Mahkemeden alınan izin ile gerçekleşen cinsiyet değiştirme ameliyatı akabinde açılacak olan nüfusta cinsiyet ve isim değiştirme davaları hitamında, trans bireyin nüfus bilgilerinde cinsiyet ve isim hanelerinin değişmesiyle tamamlanan bir süreçtir.
Ancak trans bireyler bu dava süreci sürerken ayrımcılığa maruz kalabilecekleri gibi, kimlik değişimi akabinde de çeşitli ayrımcılık yaptırımlarına maruz kalmaktadırlar. Dava süreçlerini genellikle hormon tedavisi de izlediğinden cinsiyet formlarında yaşanan dönüşüm ile kimlik bilgilerinde farklılık doğmaktadır. Bu durum, trans bireylerin bir güvenlik çevirmesinde polis tarafından yapılan kimlik kontrolünden, resmi dairelerde yapacakları her işlemde gündelik hayatın idamesini zorlaştırmaktadır.

Trans bireylerin cinsiyet değişiklik süreci tamamlandığında, kendini ait hissettiği cinsiyete kavuşmaktadırlar. Ancak bundan sonra dahi çeşitli ayrımcılıklara maruz kalmaktadırlar.

Toplumda yapılan ayrımcılıklar en fazla istihdam, barınma, sağlık hizmeti alma, çeşitli mallara ve hizmetlere erişme noktasında kendini göstermektedir.

Keza birçok trans birey nefret suçlarının da mağduru olabilmektedir.

Bu noktada, ayrımcılığa ve nefret suçlarına maruz kalan trans bireylerin başvurabilecekleri en etkili yol, Türk Ceza Kanunu’nun 122. maddesinde tanımlanan “Nefret ve Ayrımcılık” başlıklı suç nedeniyle yapılabilecek suç duyurusu ve akabinde açılabilecek tazminat davası yollarıdır.TCK m. 122/1 hükmü, nefret ve ayrımcılığın “dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret” şeklinde tezahür edebileceğini belirtmiştir.
Burada cinsiyet olgusuna yer verilmiş olması, cinsel ayrımcılığın da mahkum edileceğini göstermektedir.

Nefret ve ayrımcılık suçu, bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini (TCK m. 122/1/a), bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını (TCK m. 122/1/b), bir kişinin işe alınmasının (TCK m. 122/1/c), bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasının (TCK m. 122/1/d) engellenmesi şeklinde gerçekleşmektedir.

Bu suç için öngörülen ceza ise bir yıldan üç yıla kadar hapistir.

Keza ayrımcılığa uğrayan trans bireyin tazminat hakkı da mevcuttur.

Ayrımcılığın çok yaygın olmasına karşın az sayıda karara konu olması, ayrımcılık mağduru bireylerin hak arama yollarına başvurmayı tercih etmemesinden kaynaklanmaktadır. Ayrımcılıkla ve nefret suçlarıyla en etkin mücadele, ayrımcılık ve nefret suçu işleyen bireylere karşı hukuk mücadelesi sürdürmek ile mümkündür. Bu sürecin alanında uzman bir avukat eşliğinde takip edilmesi, konunun üst mahkemelere ve gerekirse Anayasa Mahkemesi’ne ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne kadar götürülmesini sağlayacak ve bu suretle de usuli nedenlerle hak kaybı yaşanmasının önüne geçilebilecektir.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME DAVASI BÖLÜMLERİMİZ

CİNSİYET DEĞİŞTİRME DAVASI


Cinsiyet değiştirme davası iki safhalı bir davadır. Bu davanın ilk safhası ve önkoşulu, cinsiyet değişikliğine izin davasıdır. Türk Medeni Kanunu m. 40 temelindeki düzenleme uyarınca, cinsiyetini değiştirmek isteyen kimsenin bunun için Mahkeme'den dava ikame etmek suretiyle izin alması gerekecektir.

CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNE İZİN DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME


Türk Medeni Kanunu m. 40 temelinde açılacak olan cinsiyet değişikliğine izin davasında, görevli ve yetkili mahkeme konusunda sıklıkla sorun yaşanmaktadır. Bu konunun tespiti için doktrin ve güncel Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının tetkiki zaruridir.

ŞİDDET MAĞDURU TRANS BİREYLER İÇİN KORUMA TEDBİR KARARI ALINMASI


Trans bireylerin hayatlarında, gerek yakınları, gerek hayat arkadaşları, gerekse komşuları gibi kişiler tarafından şiddet mağduru olduğu görülmektedir.

TRANS BİREYLERE KARŞI İŞLENEN AYRIMCILIK VE NEFRET SUÇLARI


Trans bireylerin cinsiyet değişikliği sürecinin hukuki boyutu, cinsiyet değişikliğine izin davası akabinde Türk Medeni Kanunu 40. madde hükmünün uygulanması temelinde Mahkemeden alınan izin ile gerçekleşen cinsiyet değiştirme ameliyatı akabinde açılacak olan nüfusta cinsiyet ve isim değiştirme davaları hitamında, trans bireyin nüfus bilgilerinde cinsiyet ve isim hanelerinin değişmesiyle tamamlanan bir süreçtir.

CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖNEMLİ UNSURLAR


Usul hukuku alanında yaygın bir deyiş, “her dava, dava dilekçesi ile kazanılır veya kaybedilir” şeklindedir. Bunun nedeni, dava açıldıktan sonra, iddiaların ve delillerin genişletilmesi yasağının bulunması, haliyle dava dilekçesinde bir eksiklik olması halinde bu durumun sonradan telafisinin önünde usul hukuku yönünden ciddi zorluklar olmasıdır.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME AMELİYATI İÇİN HUKUKİ SÜREÇ


Cinsiyet değiştirme ameliyatı nasıl olunur sorusuna verilecek tıbbi yanıt haricinde, meselenin hukuki boyutuna baktığımızda, yasanın bu operasyonu bir mahkeme iznine bağladığı görülmektedir.

CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNE İZİN DAVASINDA SAĞLIK RAPOR VEREN HASTANELER


Cinsiyet değişikliği raporu veren hastaneler hangileridir sorusuna verilecek yanıt, Mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesi için başvuran davacı trans bireyin bulunduğu ildeki tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastaneleridir şeklinde olacaktır.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME DAVASI HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ

Cinsiyet değiştirme davası, iki aşamalı bir süreçtir. Cinsiyet değişikliği isteminde bulunan kişinin öncelikle cinsiyet değişikliğine izin davası açması gerekir. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, izin verilmesi akabinde cinsiyet değiştirme ameliyatı olunur. Ameliyat sonrasında da nüfusta cinsiyet

Türk Medeni Kanunu m. 40 hükmü uyarınca, cinsiyetini değiştirmek isteyen trans bireyin bunun için Mahkeme'den dava ikame etmek suretiyle izin alması gerekecektir. Yasada aranan koşulların bulunması halinde, yapılacak yargılama neticesinde Mahkemece cinsiyet değişikliği ameliyatı olunması

Cinsiyet değiştirme ameliyatı, transeksüel yapıdaki bireylerin, gördükleri hormon tedavisinin sonucunda, kadından erkeğe ya da erkekten kadına geçişi için yapılan tıbbi-cerrahi operasyondur. Cinsiyet değiştirme ameliyatı olunabilmesi için, Türk Medeni Kanunu m. 40 uyarınca Mahkeme izni zaruridir.

Cinsiyet değişikliğine izin verilebilmesi için, cinsiyet ameliyatı olmak isteyen talep sahibinin onsekiz yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması, transseksüel yapıda olması, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunlu olması ve bu durumun bir eğitim ve araştırma

Cinsiyet değiştirme ameliyatı olunabilmesi için, cinsiyet değişikliğine izin davasının açılması gerekmektedir. Mahkemece, davacı tam teşekküllü bir eğitim ve araştırma hastanesine sevk edilir. Hastaneden kişinin transseksüel yapıda olduğu, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunlu olduğunu belgeleyen

Cinsiyet değişikliğine izin davasında, görevli ve yetkili mahkeme, son Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararıları ışığında kişinin ikamet ettiği mahallin Asliye Hukuk Mahkemesidir. Cinsiyet değişikliğine izin davası da niteliği itibariyle bir nüfus davası olup, 5490

Türk Medeni Kanunu m. 40 hükmünde yer alan "...ve üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun bulunduğunu..." ibaresi, Anayasa Mahkemesi'nin 20/03/2018 tarih ve 30366 sayılı Resmi Gazete’de neşredilen, 29/11/2017 tarihli, 2017/130 E. ve 2017/165 K. sayılı kararı

Mahkemece verilen izin kararına dayalı olarak cinsiyet değiştirme ameliyatı olunması halinde, cinsiyet hanesinin ve tercihe göre çoğu zaman da ismin değişmesi gerekmektedir. Yasal mevzuat uyarınca, nüfusta cinsiyet ve isim hanelerinin değişikliği de bir nüfus davası

Nüfusta cinsiyet ve isim değiştirme davası da niteliği itibariyle bir nüfus davası olduğundan, davanın 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36/1/a hükmü uyarınca, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının düzeltmeyi isteyen kişilerin yerleşim yeri adresinin bulunduğu

BİZE ULAŞIN

Bizimle görüşmek istediğiniz hukuki konular hakkında iletişime geçebilirsiniz.

AVUKAT TOLGA ERSOY

Hobyar Mh. Ankara Cd. No:31
Hoşağası İşhanı Kat:2 No:307
Sirkeci-Fatih/İSTANBUL
HUKUK BÜROSU

İstanbul'da olan Avukat Tolga Ersoy Hukuk Bürosu tüzel kişiliklere ve şahıslara hukuki hizmet vermektedir. Ağırlıklı olarak Ceza Hukuku alanında Ağır Ceza Avukatı olarak çalışmakta birlikte, Aile Hukuku ve Tazminat Hukuku başta olmak üzere hukukun birçok alanlarında Avukatlık hizmeti sunmaktadır.

SOSYAL MEDYA

Avukat Tolga Ersoy'u Takip Edebilirsiniz.