CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖNEMLİ UNSURLAR

Usul hukuku alanında yaygın bir deyiş, “her dava, dava dilekçesi ile kazanılır veya kaybedilir” şeklindedir. Bunun nedeni, dava açıldıktan sonra, iddiaların ve delillerin genişletilmesi yasağının bulunması, haliyle dava dilekçesinde bir eksiklik olması halinde bu durumun sonradan telafisinin önünde usul hukuku yönünden ciddi zorluklar olmasıdır.

Trans bireylerin hayatında dönüm noktası olan konu, cinsiyet değişikliğidir. Bu süreçte, trans bireylerin yaptığı en vahim hatanın, standart dava dilekçeleri örneği kullanarak dava açtıkları olduğu görülmektedir.

İnternette cinsiyet değişikliği dava dilekçesi örneği şeklinde bir arama yapıldığında, içinde bazı hatalar dahi barındıran, internetteki bilgi kirliliğinden nasibini almış birtakım dökümanlar görülmektedir. Hatta bu dilekçelerin birine, dilekçenin en üst kısmında, görevsiz olan mahkemeye hitaben davanın açılacağı belirtilmiştir. Bu gibi bir hatayla dava açılsa, mahkeme davayı esasa girmeden görev yönünden reddedecektir ve görevli mahkemeye gönderilme işlemleri yapılacak, ciddi şekilde süre kaybedilecektir. Cinsiyet değişikliğine izin davası ve nüfusta cinsiyet ve isim değişikliği davası bazı bireylere kendi başlarına da takip edebilecekleri, kolayca netice alabilecekleri dava türleriymiş gibi görünmektedir. Oysa ki, bu alanda geniş içtihatlar ve emsaller bulunmaktadır. Yasanın aradığı kriterler sağlanmadığında red kararı verilebilmekte, akabinde yıllarca sürecek istinaf ve temyiz süreçleri yaşanmaktadır.

Tüm bu sürecin uzman bir avukat ile takibinde hukuki yarar bulunmaktadır. Ancak davasını kendisi açmak isteyen bireylerin de dikkat etmesi gereken birtakım hususlar mevcuttur.

Öncelikle, her bir dava diğerinden farklıdır. Nasıl ki her bir insan kendine özgü bir bireyse, her trans bireyin de öyküsü ve tecrübeleri kendine has ve özeldir. Bir dava dilekçesinde öncelikle otobiyografik bilgi verilmeli, birey kendini ne şekilde trans yapıda gördüğünü anlatmalıdır. Otobiyografik bilgiler, hakimin yapacağı ilk tetkikler için önemlidir.

Eğer daha önceden psikiyatri veya endokrinoloji bölümlerinden bu yönde alınan raporlar mevcutsa, bunlara yer verilmeli ve gerekli açıklamalar yapılmalıdır.

Bununla birlikte, cinsiyet değişikliği davalarında görevli mahkemeler ile ilgili sıkıntılar sıkça yaşanmaktadır. Bir mahkeme kendinin görevsiz olduğuna dair karar verdiğinde, en pratik şey bu karara karşı istinaf yoluna gitmeyip dosyayı görevli olduğu belirtilen mahkemeye göndermek gibi görünmektedir. Ancak dosya gönderildiğinde, bu mahkeme de kendi görevsizliğine hükmederse, olumsuz görev uyuşmazlığı yaşanacaktır ve dosya zorunlu olarak istinaf mahkemesine gönderilecektir. Bu süreçler bir yıllık bir zamana malolabilmektedir. Bu nedenle, davanın en başında dava dilekçesinde cinsiyet değişikliğine izin davasında görevli mahkemeyi gösterir şekilde hukuk doktrini ve güncel içtihat destekli bilgilere yer vermek gerekmektedir.

Trans bireyler için cinsiyet değişikliği süreci, hayatta bir defa gerçekleşen önemli bir konudur. Nasıl ki ameliyat olunurken alanında uzman cerrah ve hekimler tercih edilecekse, hukuki sürecin de uzman bir avukat ile takibinde hukuki yarar bulunmaktadır.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME DAVASI BÖLÜMLERİMİZ

CİNSİYET DEĞİŞTİRME DAVASI


Cinsiyet değiştirme davası iki safhalı bir davadır. Bu davanın ilk safhası ve önkoşulu, cinsiyet değişikliğine izin davasıdır. Türk Medeni Kanunu m. 40 temelindeki düzenleme uyarınca, cinsiyetini değiştirmek isteyen kimsenin bunun için Mahkeme'den dava ikame etmek suretiyle izin alması gerekecektir.

CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNE İZİN DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME


Türk Medeni Kanunu m. 40 temelinde açılacak olan cinsiyet değişikliğine izin davasında, görevli ve yetkili mahkeme konusunda sıklıkla sorun yaşanmaktadır. Bu konunun tespiti için doktrin ve güncel Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının tetkiki zaruridir.

ŞİDDET MAĞDURU TRANS BİREYLER İÇİN KORUMA TEDBİR KARARI ALINMASI


Trans bireylerin hayatlarında, gerek yakınları, gerek hayat arkadaşları, gerekse komşuları gibi kişiler tarafından şiddet mağduru olduğu görülmektedir.

TRANS BİREYLERE KARŞI İŞLENEN AYRIMCILIK VE NEFRET SUÇLARI


Trans bireylerin cinsiyet değişikliği sürecinin hukuki boyutu, cinsiyet değişikliğine izin davası akabinde Türk Medeni Kanunu 40. madde hükmünün uygulanması temelinde Mahkemeden alınan izin ile gerçekleşen cinsiyet değiştirme ameliyatı akabinde açılacak olan nüfusta cinsiyet ve isim değiştirme davaları hitamında, trans bireyin nüfus bilgilerinde cinsiyet ve isim hanelerinin değişmesiyle tamamlanan bir süreçtir.

CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖNEMLİ UNSURLAR


Usul hukuku alanında yaygın bir deyiş, “her dava, dava dilekçesi ile kazanılır veya kaybedilir” şeklindedir. Bunun nedeni, dava açıldıktan sonra, iddiaların ve delillerin genişletilmesi yasağının bulunması, haliyle dava dilekçesinde bir eksiklik olması halinde bu durumun sonradan telafisinin önünde usul hukuku yönünden ciddi zorluklar olmasıdır.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME AMELİYATI İÇİN HUKUKİ SÜREÇ


Cinsiyet değiştirme ameliyatı nasıl olunur sorusuna verilecek tıbbi yanıt haricinde, meselenin hukuki boyutuna baktığımızda, yasanın bu operasyonu bir mahkeme iznine bağladığı görülmektedir.

CİNSİYET DEĞİŞİKLİĞİNE İZİN DAVASINDA SAĞLIK RAPOR VEREN HASTANELER


Cinsiyet değişikliği raporu veren hastaneler hangileridir sorusuna verilecek yanıt, Mahkemece cinsiyet değişikliğine izin verilmesi için başvuran davacı trans bireyin bulunduğu ildeki tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastaneleridir şeklinde olacaktır.

CİNSİYET DEĞİŞTİRME DAVASI HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ

Cinsiyet değiştirme davası, iki aşamalı bir süreçtir. Cinsiyet değişikliği isteminde bulunan kişinin öncelikle cinsiyet değişikliğine izin davası açması gerekir. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, izin verilmesi akabinde cinsiyet değiştirme ameliyatı olunur. Ameliyat sonrasında da nüfusta cinsiyet

Türk Medeni Kanunu m. 40 hükmü uyarınca, cinsiyetini değiştirmek isteyen trans bireyin bunun için Mahkeme'den dava ikame etmek suretiyle izin alması gerekecektir. Yasada aranan koşulların bulunması halinde, yapılacak yargılama neticesinde Mahkemece cinsiyet değişikliği ameliyatı olunması

Cinsiyet değiştirme ameliyatı, transeksüel yapıdaki bireylerin, gördükleri hormon tedavisinin sonucunda, kadından erkeğe ya da erkekten kadına geçişi için yapılan tıbbi-cerrahi operasyondur. Cinsiyet değiştirme ameliyatı olunabilmesi için, Türk Medeni Kanunu m. 40 uyarınca Mahkeme izni zaruridir.

Cinsiyet değişikliğine izin verilebilmesi için, cinsiyet ameliyatı olmak isteyen talep sahibinin onsekiz yaşını doldurmuş bulunması ve evli olmaması, transseksüel yapıda olması, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunlu olması ve bu durumun bir eğitim ve araştırma

Cinsiyet değiştirme ameliyatı olunabilmesi için, cinsiyet değişikliğine izin davasının açılması gerekmektedir. Mahkemece, davacı tam teşekküllü bir eğitim ve araştırma hastanesine sevk edilir. Hastaneden kişinin transseksüel yapıda olduğu, cinsiyet değişikliğinin ruh sağlığı açısından zorunlu olduğunu belgeleyen

Cinsiyet değişikliğine izin davasında, görevli ve yetkili mahkeme, son Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararıları ışığında kişinin ikamet ettiği mahallin Asliye Hukuk Mahkemesidir. Cinsiyet değişikliğine izin davası da niteliği itibariyle bir nüfus davası olup, 5490

Türk Medeni Kanunu m. 40 hükmünde yer alan "...ve üreme yeteneğinden sürekli biçimde yoksun bulunduğunu..." ibaresi, Anayasa Mahkemesi'nin 20/03/2018 tarih ve 30366 sayılı Resmi Gazete’de neşredilen, 29/11/2017 tarihli, 2017/130 E. ve 2017/165 K. sayılı kararı

Mahkemece verilen izin kararına dayalı olarak cinsiyet değiştirme ameliyatı olunması halinde, cinsiyet hanesinin ve tercihe göre çoğu zaman da ismin değişmesi gerekmektedir. Yasal mevzuat uyarınca, nüfusta cinsiyet ve isim hanelerinin değişikliği de bir nüfus davası

Nüfusta cinsiyet ve isim değiştirme davası da niteliği itibariyle bir nüfus davası olduğundan, davanın 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 36/1/a hükmü uyarınca, nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının düzeltmeyi isteyen kişilerin yerleşim yeri adresinin bulunduğu

BİZE ULAŞIN

Bizimle görüşmek istediğiniz hukuki konular hakkında iletişime geçebilirsiniz.

AVUKAT TOLGA ERSOY

Hobyar Mh. Ankara Cd. No:31
Hoşağası İşhanı Kat:2 No:307
Sirkeci-Fatih/İSTANBUL
HUKUK BÜROSU

İstanbul'da olan Avukat Tolga Ersoy Hukuk Bürosu tüzel kişiliklere ve şahıslara hukuki hizmet vermektedir. Ağırlıklı olarak Ceza Hukuku alanında Ağır Ceza Avukatı olarak çalışmakta birlikte, Aile Hukuku ve Tazminat Hukuku başta olmak üzere hukukun birçok alanlarında Avukatlık hizmeti sunmaktadır.

SOSYAL MEDYA

Avukat Tolga Ersoy'u Takip Edebilirsiniz.